dolar amerykański(USD): 3,0895




Warning: curl_setopt() function.curl-setopt: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /home/admin/domains/ciagnik.net/public_html/wiki.php on line 273
Gliwice – Wikipedia, wolna encyklopedia

Gliwice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Gliwice
Panorama miasta
Gliwicka starówka
Herb Flaga
Herb Gliwic Flaga Gliwic
Dewiza: Stare miasto, nowy świat...
Województwo śląskie
Powiat miasto na prawach powiatu
Gmina
• rodzaj
Gliwice
miejska
Prawa miejskie 1276
prezydent Zygmunt Frankiewicz
Powierzchnia 134,2 km²
Wysokość 200-278 m n.p.m.
Ludność (2009)
• liczba
• gęstość
• aglomeracja

196 167[1]
1 461,8 os./km²
2 441 000 (konurbacja śląska)
Strefa numeracyjna
+48 32
Kod pocztowy 44-100 do 44-164
Tablice rejestracyjne SG
Położenie na mapie Polski
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Gliwice"
Gliwice
50°17'N 18°40'E / 50.283, 18.667Na mapach: 50°17'N 18°40'E / 50.283, 18.667
TERC
(TERYT)
2466011
SIMC 0940000
Miasta partnerskie Niemcy Bottrop
Niemcy Dessau-Roßlau
Anglia Doncaster
Słowacja Kežmarok
Szwecja Nacka
Węgry Salgótarján
Francja Valenciennes
Urząd miejski
ul. Zwycięstwa 21
44-100 Gliwice
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta
Gliwice - Rynek z ratuszem.
Gliwice - Ratusz na rynku.
Gliwice - Rzeka Kłodnica.
Gliwice - Wieża ciśnień
Gliwice - Zamek Piastowski
Gliwice - Mury obronne
Gliwice - Ruiny bramy Czarnej (Raciborskiej)
Gliwice - Wojewódzki Sąd Administracyjny
Pomnik Marszałka Józefa Piłsudskiego

Gliwice (śl. Glywicy, łac. Glivitium, niem. Gleiwitz, czes. Glivice albo Hlivice) - miasto w południowej Polsce na prawach powiatu w województwie śląskim, siedziba władz ziemskiego powiatu gliwickiego oraz diecezji gliwickiej.

Miasto przyłączono do Polski w 1945 roku. W latach 1945-1950 należało do województwa śląskiego, zwanego również śląsko-dąbrowskim. W latach 1950-1998 miasto należało do województwa katowickiego.

Miasto Gliwice zajmuje 17. miejsce na liście największych miast Polski według powierzchni, 18. miejsce na liście największych miast Polski według ludności, jest także 4. największym miastem województwa śląskiego według ludności.

Spis treści

edytuj Geografia

edytuj Położenie

Miasto Gliwice jest położone w południowo-zachodniej Polsce, w zachodniej części województwa śląskiego i Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP), na Wyżynie Katowickiej nad rzeką Kłodnicą.

Miasto sąsiaduje z miastem Zabrze oraz powiatem gliwickim i tarnogórskim.

edytuj Powierzchnia

  • 1995 - 133,85 km²
  • 2006 - 133,88 km²

edytuj Demografia

Information icon.svg Osobny artykuł: Ludność Gliwic.
  • Wykres liczby ludności Gliwic na przestrzeni ostatnich 140 lat

Największą populację Gliwice odnotowały w 1988 roku - według danych GUS 223 403 mieszkańców[2].

edytuj Podział administracyjny

edytuj Dzielnice

W dniu 14 września 2006 roku Rada Miejska na wniosek Prezydenta miasta zadecydowała o nowym podziale administracyjnym miasta. Gliwice zostały podzielone na 18 dzielnic o statusie osiedli, jednak ta uchwała Rady Miasta nie weszła w życie, gdyż została zakwestionowana przez wojewodę śląskiego z powodów formalnych. W lipcu 2007 roku Rada Miejska podjęła decyzję o przeprowadzeniu społecznych konsultacji w sprawie nowego podziału miasta. W dniu 22 lutego 2008 roku weszły w życie uchwały Rady Miejskiej w sprawie utworzenia 20 dzielnic o statusie osiedli, które mają stanowić jednostki pomocnicze miasta.

Gliwice dzielnice.png

Bojków
Brzezinka
Czechowice
Kopernik
Ligota Zabrska
Łabędy
Obrońców
Pokoju
Ostropa
Politechnika
Sikornik
Sośnica
Stare Gliwice
Szobiszowice
Śródmieście
Trynek
Wilcze
Gardło
Wojska Polskiego
Wójtowa Wieś
Zatorze
Żerniki

edytuj Osiedla mieszkaniowe

edytuj Nazwa

Dawniej historycy, głównie niemieccy, wiązali pochodzenie nazwy Gliwice/Gleiwitz (pisane również dawniej: Glywice czy Glewitze; łac. Glivitium) od czeskiego pojęcia chlewa (oboczność g do h). Taką tezę postawił między innymi autor pierwszej monografii miasta niemiecki autor Beno Nietsche. Stąd można stwierdzić, że XIII-wieczna nazwa miejscowa została powiązania z czeskim pochodzeniem. Twierdzenie Beno Nietschego zostało zweryfikowane przez niemieckich i polskich językoznawców i zastąpione dwiema innymi koncepcjami:

  1. Gliw albo Gliwa – to imię osobowe, które występowało na terenie Śląska w średniowieczu. W tym przypadku Gliwice posiadają nazwę patronimiczną utworzoną od imienia właściciela ziemi lub jej dzierżawcy, względnie założyciela, zasadźcy Gliwic.
  2. Gliw – w językach słowiańskich oznacza często teren gliniasty, obszar podmokły, wilgotny. Ciekawostką jest fakt, że w językach słoweńskim, chorwackim i serbskim termin glive / gljive oznacza grzyby, zaś gljivice - małe grzybki. Według tej wykładni nazwa Gliwic jest nazwą topograficzną, utworzoną od właściwości obszaru na którym założono miasto.

Jedna i druga teza ma swoich zwolenników i przeciwników, choć językoznawcy raczej skłonni się przychylać się do drugiej, topograficznej wykładni. W wielu opracowaniach niemieckich można się jeszcze spotkać z tezą wcześniejszą, powielaną bezpośrednio od Beno Nietschego.

edytuj Historia

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Gliwic.

Kalendarium:

edytuj Gospodarka

W Gliwicach znajduje się fabryka koncernu General Motors zatrudniająca 2600 osób, w której produkowane są modele Astra i Zafira a także japońska fabryka produkująca katalizatory do silników diesla NGK Ceramics. W dzielnicy Łabędy mieści się fabryka Bumar-Łabędy produkująca czołgi np: PT-91 lub maszyny budowlane. W gliwicach mieści się także park technologiczny Technopark Gliwice.

Mocne strony Gliwic:

  • Dostęp do nowych technologi
  • Duży węzeł komunikacyjny
  • Bliskość instytucji naukowych np: Politechnika Ślaska
  • Innowacyjna gospodarka

edytuj Architektura

Gliwice - Poczta główna
Gliwice - Dom przedpogrzebowy na cmentarzu żydowskim
Gliwice - Zabytkowy Hotel Diament przy ulicy Zwycięstwa

edytuj Budynki

edytuj Fontanny, pomniki, rzeźby

edytuj Miejsca

edytuj Inne obiekty

edytuj Cmentarze

edytuj Muzea

edytuj Kościoły i związki wyznaniowe

Gliwice - Katedra św. Apostołów Piotra i Pawła
Gliwice - Kościół Wszystkich Świętych
Gliwice - Kościół św. Barbary
Gliwice - Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego
Gliwice Czechowice - Kaplica św. Jana Nepomucena z około 1900 roku.

edytuj Kościoły katolickie

edytuj Kościoły protestanckie

edytuj Buddyzm

edytuj Inne

edytuj Edukacja

Information icon.svg Osobny artykuł: Szkoły w Gliwicach.

W Gliwicach znajdują się liczne placówki oświatowe publiczne i niepubliczne:

W mieście znajdują się również placówki oświatowe innego typu takie jak: szkoły sportowe, szkoły nauki języków obcych, centra kultury, itp.

edytuj Nauka

Centrum Onkologii - Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie oddział w Gliwicach

Na terenie miasta znajduje się wiele instytutów naukowo-badawczych. Część z nich to samodzielne instytucje, część należy do sieci Polskiej Akademii Nauk, a część to jednostki badawcze Politechniki Śląskiej.

Instytuty:

edytuj Rozrywka

Gliwice - Plac Krakowski

edytuj Kina

edytuj Teatry

edytuj Chóry

edytuj Miejsca

edytuj Festiwale

edytuj Rekreacja

Gliwice - Wnętrze Palmiarni Miejskiej.

Około 12% powierzchni Gliwic stanowią tereny rekreacyjne. Gliwice należą również do najbardziej "zielonych" miast w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym.

edytuj Parki

  • Park Bolesława Chrobrego
  • Park Fryderyka Chopina
  • Park Leśny
  • Park Plac Grunwaldzki
  • Park Starokozielski
  • Park Szwajcaria

edytuj Kąpieliska

edytuj Baseny kryte

  • Basen "Delfin"
  • Basen "Olimpijczyk"
  • Basen "Mewa"
  • Basen GAT

edytuj Inne

edytuj Turystyka

Amatorzy turystyki mogą na terenie Gliwic korzystać z pieszych szlaków turystycznych, rowerowych szlaków turystycznych lub ścieżek rowerowych.

edytuj Szlaki turystyczne

Znakowane:

Pozostałe:

edytuj Ścieżki rowerowe

21 tras rowerowych o długości około 60 km, kolejnych 90 w planie

edytuj Komunikacja miejska

Gliwice – Linia numer 4 – Konstal 111N na wiadukcie wzdłuż ulicy Chorzowskiej.
Gliwice – Linia numer 4 – Konstal 105Na na ulicy Daszyńskiego ostatniego dnia przed zawieszeniem kursowania tramwajów na tej części linii.

Komunikację miejską na terenie miasta organizuje KZK GOP.

edytuj Tramwaje

  • 2 linie

1 września 2009 roku zawieszono kursowanie linii 1 i 4 w Gliwicach na odcinku od zajezdni tramwajowej do pętli znajdującej się na terenie dzielnicy Wójtowa Wieś. Czynny jest wyłącznie odcinek od granic Gliwic do zajezdni tramwajowej w Gliwicach, na którym znajduje się jeden przystanek. Obecnie jest to najkrótszy czynny system tramwajowy w Polsce.

Information icon.svg Osobny artykuł: Tramwaje w Gliwicach.

edytuj Autobusy

edytuj Przewoźnicy

Do największych przewoźników na terenie miasta należą:

edytuj Transport

edytuj Drogowy

Gliwice leżą na skrzyżowaniu ważnych polskich i europejskich drogowych szlaków komunikacyjnych: wschód-zachód (autostrada A4), północ-południe (autostrada A1).

Na terenie miasta znajduje się węzeł autostradowy Gliwice - Sośnica łączący autostrady: A1, A4 oraz drogę krajową 44. Jest on największym węzłem drogowym w Polsce.

Drogi Wojewódzkie:

Drogi Krajowe:

Drogi Europejskie:

Autostrady:

Inne drogi:

edytuj Kolejowy

Gliwice - Dworzec kolejowy
Gliwice - Ulica Zwycięstwa

Początki kolei żelaznych w Gliwicach sięgają I połowy XIX wieku. 3 października 1846 roku uruchomiono 64 km, w większości 2-torową, linię kolejową Katowice-Gliwice-Kędzierzyn Koźle[6].

W Gliwicach znajduje się jeden z ważniejszych węzłów kolejowych w Polsce. Gliwicki dworzec kolejowy należy do największych i najważniejszych (zaraz po katowickim) dworców kolejowych Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, według kategoryzacji PKP oznaczony kategorią A.

Dworce:

Stacje osobowe:

Stacje towarowe:

Stacje wąskotorowe:

  • Gliwice Śródmieście - otwarta w 1990 r. w celu zwiększenia dostępności transportu wąskotorowego. Obecnie jej resztki można zobaczyć schodząc w dół ul. Św. Katarzyny.
  • Gliwice Trynek - działała oficjalnie w latach 1899-1994. Stacja posiadała między innymi: lokomotywownię, żuraw wodny, budynek stacyjny, magazyn i wagę wagonową. Stacja ta przez jakiś czas (lata przed II wojną światową) znajdowała się na zelektryfikowanym odcinku z Huty Gliwice do Kopalni Gliwice. Obecnie na terenie stacji znajduje się stacja benzynowa.

Obecnie Górnośląskie Koleje Wąskotorowe na terenie Gliwic w 90% nie istnieje. Został jedynie odcinek Paproć-Stanica przez Rudy Raciborskie. Ponadto tory prowadziły do Fabryki Lin i Drutów przy gliwickiej palmiarni.

edytuj Wodny

Gliwice - Nieistniejący port na Kanale Kłodnickim

Gliwice oraz Górnośląski Okręg Przemysłowy przez Kanał Gliwicki i dalej przez rzekę Odrę ma połączenie z zespołem portowym Szczecin-Świnoujście oraz z innymi europejskimi drogami wodnymi.

edytuj Lotniczy

W odległości do 100 km od Gliwic znajdują się trzy międzynarodowe porty lotnicze:

Poza tym na terenie miasta w dzielnicy Trynek znajduje się lotnisko sportowe Aeroklubu Gliwickiego.

edytuj Sport

Kluby sportowe:

Kluby piłkarskie:

Kluby futsalowe:

Kluby koszykarskie:

Kluby footballu amerykańskiego:

edytuj Samorząd i polityka

edytuj Prezydent Miasta

Information icon.svg Osobny artykuł: Prezydenci Gliwic.

Obecnie urzędującym prezydentem miasta, wybranym w wyborach samorządowych w 2006 roku jest Zygmunt Frankiewicz.

edytuj Samorząd Miasta

Information icon.svg Osobny artykuł: Samorząd Miasta Gliwice.

Obecnym Przewodniczącym Rady Miejskiej, po wyborach samorządowych w 2006 roku jest Marek Pszonak.

edytuj Polityka

Gliwice są siedzibą okręgu wyborczego w wyborach do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej.

W Gliwicach mieszczą się trzy placówki konsularne:

edytuj Media

edytuj Radio

Oprócz polskich stacji radiowych, słyszalne są także czeskie i słowackie rozgłośnie radiowe.

edytuj Telewizja

W mieście możliwy jest dostęp do wielu operatorów telewizji kablowej (m.in. UPC Polska).

Polskie stacje telewizyjne dostępne drogą naziemną:

edytuj Prasa lokalna

  • "Nowiny Gliwickie"
  • "Gazeta Miejska Gliwice Zabrze" (tygodnik bezpłatny)
  • "Metro"
  • "Dziennik Zachodni"
  • "Gazeta Gliwicka" (bezpłatny tygodnik społeczno-kulturalny)
  • "Gliwicki Magazyn Kulturalny"
  • "Chemik" (miesięcznik naukowo-techniczny)
  • "Miejski Serwis Informacyjny"
  • "Łamigłówek Religijny" ( Ogólnopolski miesiecznik zadań umysłowych dla dzieci i młodzieży ukazujący się w latach 1992 - 2009, w tym w Gliwicach 1992 - 2002 ).

edytuj Gliwiczanie

Information icon.svg Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Gliwicami.

edytuj Miasta partnerskie

Przypisy

  1. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 31 XII 2009 r.
  2. GUS Bank Danych Regionalnych, faktyczne miejsce zamieszkania, stan na 31.12.1988.
  3. http://oberschlesiende.h619444.serverkompetenz.net/oberschlesien/Abstimmung/tostgleiwitz.html
  4. Jan Drabina, Historia Bytomia, Bytom 2000, str.272., ISBN 83-908018-3-3
  5. Park Naukowo-Technologiczny Technopark|[1]
  6. Ogólnopolska Baza Kolejowa (pol.). [dostęp 11 lutego 2009].

edytuj Bibliografia

  • Adam Bednarski, Architektura jednorodzinnych zespołów mieszkaniowych w Gliwicach z lat 1919-1939, Muzeum w Gliwicach, Gliwice 2007
  • Wolfgang Bukowski, Als wir jung in Gleiwitz waren..., Laumann-Verlag, Bülmen 1990
  • Ewa Piotrowska-Andruszków, Historia Gliwic od XIII wieku do współczesności, Muzeum w Gliwicach, Gliwice 1993
  • Gliwice. Zarys rozwoju miasta i okolicy, Andrzej Szefer (red.), Warszawa 1976
  • Historia Gliwic, Jan Drabina (red.),Gliwice 1995
  • Marek Gabzdyl, "Gliwice wczoraj, Gleiwitz gestern", Wydawnictwo "Wokół Nas", Gliwice 1994
  • Jerzy Horwat, Gliwice w XVI wieku, Gliwice 1993
  • Damian Recław, Gliwice w starej fotografii, Gliwice 2000
  • Damian Recław, 90 lat Muzeum w Gliwicach, Gliwice 1995
  • Sebastian Różyński, Zarys dziejów piwowarstwa gliwickiego, Gliwice 2006
  • Rudolf Schlegel, Gleiwitz - ein heimatliches Geschichtenbuch, Dülmen Verlag, Dülmen 1982
  • Rudolf Schlegel, Gleiwitz in alter und neuer Zeit, Dülmen Verlag, Dülmen 1985
  • Bogusław Tracz, Rok ostatni - rok pierwszy. Gliwice 1945, Gliwice 2004
  • Bogusław Tracz, Pierwsza dekada. Gliwice 1945-1956, Gliwice 2006
  • Bogusław Tracz, Druga dekada. Gliwice 1957-1970, Gliwice 2008
  • Bogusław Tracz, Trzecia dekada. Gliwice 1971-1981, Instytut Pamięci Narodowej, Katowice 2009
  • Jolanta Wnuk, Leszek Jodliński, Gliwickie witraże, Muzeum w Gliwicach, Gliwice 2007
  • Żydzi gliwiccy, Bożena Kubit (red.), Gliwice 2006

edytuj Linki zewnętrzne

Wikisłownik
Zobacz hasło GliwiceWikisłowniku
Commons in image icon.svg

HOT NEWS !


Od godziny 20 w niedzielę w Warszawie obowiązuje pogotowie przeciwpowodziowe. Fala kulminacyjna na Wiśle spodziewana jest w stolicy we wtorek. Będzie niższa od tych, które przechodziły w maju i czerwcu, ale wyższa od lipcowej i porównywalna z falą z 1997 r. [read more]


Zamiast 40 - zaledwie 6 tysięcy pasażerów obsłużyło w ten weekend warszawskie lotnisko im. Chopina. Z powodu remontu skrzyżowania dróg startowych większe samoloty kierowane były na lotniska w Łodzi i w podkatowickich Pyrzowicach. Pierwszy Boeing przyleci na Okęcie w poniedziałek rano. [read more]


Kobieta zginęła, mężczyzna walczy o życie, 33 osoby są ranne. To tragiczny bilans wypadku na pokazach lotniczych w Bawarii. Pilot praktycznie wjechał w widzów, bo jego samolot nie zdążył nawet oderwać się od ziemi. Mężczyzna fizycznie nie ucierpiał, ale jest w szoku. [read more]


Sześcioletni Tomek powoli odzyskuje przytomność i można się z nim komunikować - poinformowało Centrum Zdrowia Dziecka. Chłopiec na początku sierpnia zatruł się muchomorem sromotnikowym, a potem przeszedł przeszczep wątroby. [read more]


Poszukiwany od soboty kierowca, podejrzewany o spowodowanie śmiertelnego wypadku w Mikołowie w województwie śląskim, wpadł w ręce policji. Zatrzymano również pasażera auta. Obaj mężczyźni zostali przesłuchani. [read more]


ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi |